İlk olarak, ele alınan grubun çağdaş dillerinde, Tuva dilindeki “ñy” fonemi hariç, eski ünsüz fonemler korunmaktadır. 
İkinci olarak, eskiden kelime başında rastlanmayan “p, d, z, l, r, g” gibi ünsüzlerin kullanım alanı yakın dönemde genişlemiştir. 
Daha orta çağ döneminde “h” fonemi “k” foneminin (k’ veya Tuva dilindeki k‘) değişimi sonucunda Hakas ve Tuva dillerindeki bazı kelimelerde ortaya çıkmıştır. Tuva dilinde “v” fonemi zayıflamış ve iki ünlü arasında çift dudak “w”sine dönüşmüştür. 
Özellikle XIX. yüzyılın sonunda ve XX. yüzyılda birçok dil Rusça sayesinde zenginleşmiştir. En önemlisi Ekim Devrimi’nden sonra bu durum yeni hece türlerinin, fonemlerin ve ses gruplarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. 
Rusçada diş-dudak ünsüzü durumundaki “v” foneminin benimsenmesi için Tuva dilinde uygun bir zemin vardı. 

Zamanla Rusçayı öğrenme ve Tuvalılar ile Rusların konuşmalarının güçlendirilmesi sürecinde “v” foneminin boğumlanmasının yeni şekli Tuvalılar tarafından benimsenmeye başlandı. Edebî Tuva ve konuşma diline “v” fonemiyle birlikte oldukça çok kelime girdi: vazelin – vazelin, velosiped – bisiklet, vojatıy – baş, vtornik – Salı. 
Kırgız dilinde “v” foneminin benimsenmesi “b” fonemi vasıtasıyla gerçekleşmiştir. “vagon – vagon” kelimesi “bagon”, “vojji – dizgin” kelimesi de “bojji” hâline gelmiştir. Artık “v” foneminin boğumlanması benimsendi: vagon, vitamin, vokzal – gar, vtulka – tıkaç vb. Kırgız dilinin güney ağızlarındaki Arapça-Farsça kelimelerde bulunan çift dudak ünsüzü “v”, zamanla Rusçadan alınan kelimelerin boğumlanmasında kendi özelliğini değiştirmiştir. 
“v” foneminin Hakas dilindeki gelişme yolu kelime başındaki “p” fonemi ve iki ünlü arasındaki “b” fonemi sayesinde gerçekleştiği için Hakas dilinde yapısında “v” fonemi bulunan birçok kelime gösterilebilir ( “pilke” ve “tabar” kelimelerinin çağdaş “vilka – çatal” ve . “tovar – mal” kelimelerine dönüşmesi). 
Yapısında “v” fonemi bulunan birçok Rusça kelime Şor ve Altay dillerinde benimsenmiştir: vagon, vedomost – cetvel, vzvod – takım, vojatıy – baş vb. 
Ekim Devrimi’nden sonra artık kendi ara basamaklarıyla (örn. Kırg. “p” ve “b” ile; Alt. “p” ile: Kırg. flot – donanma < pulot < flot; ferma – çiftlik < berme, perme < ferma; Alt. perma > ferma) gelen “f” fonemi incelenen bütün bu çağdaş diller ve bazı diğer diller tarafından benimsendi. İncelemekte olduğumuz diller için “fabrika - fabrika, familiya – soy ad, fizika – fizik, forma – biçim, federatsiya – federasyon, fond – fon” gibi örnekleri gösterebiliriz. 
Aynı zamanda Kırgız, Şor ve Altay dillerinde “x” fonemi benimsenmiştir (Hakas ve Tuva dillerinde bu olay Orta Çağ’da gerçekleşmişti). 
Kırgız dilinde bu fonem “k” foneminin bir derecesi şeklinde ortaya çıkmıştır: Rusçadan; ximiya > kıymıye > ximiya – kimya vb. Aynı olay Altay dilinde Sosyalist devrim öncesinde görülmüştür: Fars. xuday > Alt. , Kırg. kuday – tanrı. 
 Zamanla Şor dilinde “x” fonemi Rusça kelimeler ile benimsendi. Yenisey grubunun incelenen çağdaş dillerinde bu fonemi içeren çok sayıda kelime bulunmaktadır: kolxoz – kolhoz, sovxoz – sovyet kooperatifi, ximiya – kimya, xronika – kronik vb. 
Kırgız ve Hakas dillerinde “c”, Şor dilinde “ç”, Altay dilinde “ d‘ ” fonemleri kelime başındaki “y” foneminin değişmesi sonucu X-XI. yüzyıllardan sonra ortaya çıkmıştır. 
Bu dönemde Tuva, Altay ve Şor dillerinde “ş” foneminin tonlulaşma zemininde “j” fonemi ortaya çıktı. Daha sonraları bu durum Rusça kelimelerin benimsenme sürecinde güçlendirildi (Tuva. janr – tarz, jneyka – orak makinesi, jurnal – dergi, jyuri – jüri; Alt. jaket – ceket, jurnal – dergi, jyuri – jüri). 
Kırgız ve Hakas dillerinde bu fonem ( “j” fonemi) Rusçadan alınan kelimeler ile benimsenmiştir (XIX – XX. yüzyıl):
Hak. jaket – ceket; jemçug – inci; jivotniy – hayvan, jmıx – posa, küspe vb. , Kırg. jyuri – jüri; jurnal – dergi; janr – tarz. 
Rus dilindeki “s” ve “ts”nin temelinde “ts” (ц) fonemi de benimsendi: tsirkul – pergel, tsement – çimento, tsex – atolye, tsirterna – sarnıç, aktsiya – hisse, akatsiya – akasta vb. Rus dilindeki “şç” (щ) fonemi temelinde “şç” fonemi benimsendi: Tuva, Hakas ve Şor dillerinde: şçeloç –alkali, şçi – lahana çorbası, şçit – kalkan; Kırg. şçotka – fırça, şçi – lahana çorbası, şçup – sonda, yaşçik – kutu vb. 
Rusça yüzünden я (ya), е (ye), ё (yo), ю (yu) gibi birleşik fonemler benimsenmiştir: Kırg. yaçeyka – hücre; Yenis. yolka – çam, yubiley – yıl dönümü; Hak. yanvar – ocak, yedinitsa – birim, yoj – kirpi, yubiley – yıl dönümü; Şor. yanvar – ocak, yedinitsa – birim, yoj – kirpi. Tuva dilinde başında “ya” bulunan kelimelere rastlanmıştır: yagan –pembe, yambı – imtiyaz, yañzı – tür (Orta çağda). “я” (ya) ile başlayan kelimeler Ruslarla olan ilişkiler sonucunda daha da artmıştır: yablok – elma, yarmarka – fuar, yarus – galeri, yasen – diş budak ağacı, yasli – kreş vb. Kelime başındaki “е” (ye) ve “ю” (yu) Rusçadan benimsenmiştir: yevropeyets – avrupalı, yeyut – rekun, yefreytor – onbaşı, yubiley – yıl dönümü, yurist – hukukçu. 
“ё” (yo) harfine gelince, yozu – ayin, yozuurgak – formalist, yoralıg – iğrenç vb. kelimelerin Tuva’nın Sovyetler Birliği’ne katılmadan önce başka dillerden benimsediğini söyleyebiliriz. Bu olaydan sonra Tuva dilinde “yolka – çam” gibi rusça kelimeler ortaya çıkmaya başladı (kelime başında “ё” (yo) ile). 
Yenisey grubundaki bazı dillerin Moğolca’yla, Kırgızcanın Tacikçe ve Arapça unsurlar içeren Özbek dili ile olan ilişkisi yeni hece türlerinin, özellikle hece sonunda iki ünsüzün yan yana gelmesinin benimsenmesine sebep olmuştur. Fakat hece yapısının genişlemesinde en büyük rolü (stol – masa, stantsiya – istasyon, neft – petrol vb. kelimeler ile ünsüzlerin bir araya getirilmesi temelinde) Rus dili oynamıştır. Bununla beraber Rusçadan yumuşak ünsüz ile birlikte “a, o, u” gibi fonemler ve “я (ya), ё (yo), ю (yu)” gibi grafiksel harfler içeren heceler benimsenmiştir. Örn. Alt. , Kırg. , Hak. ryadovoy – er, slyot – toplantı, zaçyot – ara sınav, tyulen – fok vb. Bu dillerde iki ünlünün bir araya gelmesi olayı da gerçekleşmiştir: Alt. , Tuva. , Hak. poet – şair, oazis – vadi vb.