Yenisey döneminde olduğu gibi çağdaş Türk dillerinde de fiiller şu gruplara ayrılmaktadır:
1) Türk dillerinin takip edilen gelişme dönemlerinde ayrıştırılamayan yani kök durumundaki fiiller: kel, kil – gel; bar, pir – git, yönel vb. 
2) Türemiş fiiller: (aşağıya bk.)
3) Birleşik fiiller: adırılmay itü – ayrılmadı, tike berdi – tespit etti vb. 
Fiil oluşturma sistemi incelemekte olduğumuz ve diğer Türk dillerinde eskiden beri değişmeyerek kendi temelinde korunmuştur. 
Yenisey anıtlarında rastlanan isimden fiil yapma eklerinin üçü de çağdaş dillerde korunmaktadır: 
Yenis. –la, –le: başla- – başlamak, yerle- – mesken kılmak, bir toprağı yurt edinmek. 
Tuva. –la, -le, -da, -de, -na, -ne: sugla- – su boyu gitmek, başta- – başlamak, acılda- – çalışmak, emne- – tedavi etmek. 
Kırg. –la, -le, -lo, -lö, -da, -de, -do, -dö, -ta, -to, -tö: cañıla- – yenilemek, dayarda- – hazırlamak, başta- – başlamak. 
Hak. –la, -le, -ta, -te, -na, -ne: sugula- – sulamak, kögle- – şarkı söylemek, paşta- – başlamak, imne- – tedavi etmek. 
Şor. –la, -le, -ta, -te, -na, -ne: sugla- – sulamak, kögle- – şarkı söylemek, paşta- – başlamak, emne- – tedavi etmek. 
Alt. –la, -le, -lo, -lö, -da, -de, -do, -dö, -ta, -te, -to, -tö: suula- – sulamak, toolo- – hesaplamak, örölö- – kalkmak, başta- – başlamak, işte- – çalışmak, otto- – otlamak, döptö- – tavsiye etmek, añda- – avlamak vb. 
Yenis. –k, -ık, -ik, -uk, -ük: yoluk- – rastlamak. 
Tuva. –k, -ık, -ik, -uk, -ük: çañçık- – alışmak, birik- – birleşmek. 
Kırg. –k, -ık, -ik, -uk, -ük: coluk- – rastlamak. 
Hak. –x, -k, -ıx, -ík, -ux, -ük: mayıx- – yorulmak, irík- – üzülmek, xarıx- – korkmak, pírík- – birleşmek, ürük- – telaşa düşmek. 
Şor. –k, -ık, -ik, -uk, -ük: mayık- – zayıflamak, erik- – üzülmek, koruk- – korkmak, ürük- – hayran olmak, turuk- – durulmak. 
Alt. –k, -ık, -ik, -uk, -ük: d‘oluk- – rastlamak, erik- – özlemek, birik- – birleşmek. 
Yenis. –a, -e: buña- – üzülmek, yarlıka- – emretmek, buyurmak. 
Tuva. –a, -e, -ı, -i, -u, -ü: sana- – hesaplamak, ada- – adlandırmak, döze- – tevârüs etmek, bize- – keskinleştirmek, bayı- – zenginleşmek. 
Kırg. –a, -e, -o, -ö: caşa- – yaşamak, cönö- – yönelmek. 
Hak. –a, -e: sana- – hesaplamak, ada- – adlandırmak, töze- – döşemek, sermek. 
Şor. –a, -e: sana- – hesaplamak, ada- – adlandırmak, töze- – döşemek, pize- – keskinleştirmek. 
Alt. –a, -e, -ı, -i, -o, -ö: ada- – adlandırmak, tüne- – gecelemek, bayı- – zenginleşmek, d‘olo- – yitmek, takip etmek, tözö- – döşemek, temel atmak. 
Fakat çağdaş dillerde daha sonraları ortaya çıkan bazı yapım ekleri de vardır. 
Örnek: -ar, -sın, -ay, -ra (Kırg. ak + ar = agar- – ağarmak, cakşısın- – iyileştirmek, çoñoy- – büyümek, alıñkıra- – alıcı olmak). 
Anıtların dilinde ve çağdaş dillerde şu fiil çatıları görülmektedir:
1) Edilgen çatı:
Yenis. –l, -ıl, -il: adırıl- – ayrılmak, ayrı olmak, etil- – yetkin olmak. 
Tuva. –l- ıl, -il, -ul, -ül: kadal- – batmak, adırıl- – ayrılmak, çarıl- – yarılmak, parçalamak, kezil- – kesilmiş olmak, orul- – parçalanmak, üzül- – kopmak. 
Kırg. –l, -ıl, -il, -ul, -ül ( “l” ile biten kelime köklerinden sonra -n, -ın): karal- – kontrol edilmiş olmak, cazıl- – yazılmış olmak, alın- – alınmış olmak, körül- – gözden geçirilmek, burul- – dönmek. 
Hak. –l, -ıl, -íl: xazal- – batmak, çarıl- – ayrılmak, kizíl- – çakmak, takmak, üzíl- – ayrılmak, kopmak. 
Şor. –l, -ıl, -il, -ul, -ül: kazal- – batmak, çarıl- – yarılmak, parçalanmak, ayrılmak, kezil- – çakmak, takmak, ugul- – duyulmak, orul- – parçalanmak, üzül- – ayrılmak, kopmak. 
Alt. –l, -ıl, -il, -ul, -ül, ol, -öl : kadal- – batmak, darıl- – yarılmak, parçalanmak, kezil- – çakmak, takmak, ugul- – duyulmak, tögül- – dökülmüş olmak. 
2) Dönüşlü çatı: 
Yenis. –n, -ın, -in: katlan- – değmek, dokunmak. 
Tuva. –n, -ın, -in, -un, -ün: maktan- – övünmek, kazın- – kazınmak, kezin- – kesilmek, yaralanmak, çun- – yıkanmak, körün- – görünmek. 
Kırg. –n, -ın, -il, -un, -ün: cuun- – yıkanmak, açın- – açınmak, bolun- – olunmak. 
Hak. –n, -ın, - ín (-un, -ün): maxtan- – övünmek, xazın- – hançerlenmek, kizín- – kesilmek, körín- – görünmek. 
Şor. –n, -ın, -in, -un, -ün : paktan- – övünmek, kazın- – gömülmek, kezin- – kesilmek, çunun- – yıkanmak, körün- – görünmek. 
Alt. –n, -ın, -in, -un, -ün, -on, -ön: maktan- – övünmek, d‘unın- – yıkanmak, kezin- – kesilmek, körün- – görünmek, tudun- – tutunmak. 
3) İşteş çatı:
Yenis. –ş, -ış, iş : tutış- – (ortak) tutuşmak, kaçış- – kaçışmak. 
Tuva. –ş, -ış, -iş, -uş, -üş : bodaş- – beraber düşünmek, maktaş- – karşılıklı övmek, övüşmek, tıvış- – yardımlaşmak, keziş- – kesişmek, tuduş- – tutuşmak, körüş- – görüşmek. 
Kırg. –ş, -ış, -iş, uş, -üş : cazış- – yazışmak, tutuş- – tutuşmak, dövüşmek. 
Hak. –s, -ıs, -ís: maxtas- – karşılıklı övmek, kizís- – kesişmek. 
Şor. –ş, -ış, -iş, -uş, -üş: paktaş- – karşılıklı övmek, kocış- – kaçışmak, keziş- – kesişmek, tuduş- – tutuşmak, körüş- – görüşmek. 
Alt. –ş, -ış, -iş, -uş, -üş : ermekteş- – söyleşmek, beriş- – bölüşmek, tuduş- – dövüşmek, körüş- – bakışmak. 
4) Ettirgen çatı:
Yenis. –t, -ur, -ür : ıglat- – ağlatmak, ölür- – ödürtmek, tüşür- – düşürtmek, indirtmek. 
Tuva. –t, -ıt, -it, -ut, -üt, -ur, -ür, -tır, -tir, -tur, -tür, -dır, -dir, -dur, -dür, -gıs, -gis, -gus, güs: ıglat- – ağlatmak, dücür- – düşür-, kastır- – kazdırmak, kestir- – kestirmek, çagdır- – toplatmak, berdir- – verdirmek, turgus- – kaldırmak, körgüs- – göstermek. 
Kırg. –dır, -dir, dur, -dür, -tır, -tir, -tur, -tür, -r, -ır, -ir, -ur, -ür, -ar, -er, or, -ör, -t vb. : aldır- – aldırmak, körüştür- – güreştirmek, kaçır- – kaçırmak, körsöt- – göstermek, akkız- – akıtmak. 
Hak. –t, ır, -ír, -ur, -ür, -tır, -tír, -dır, -dír, -dur, -dür, -gıs, -gis, -gus, -güs: ıglat- – ağlatmak, tüzür- – düşürmek, indirmek, kizír- – nehirden karşıya geçirmek, xastır- – kazdırmak, çıgdır- – çıkarmak, pirdír- – verdirmek, turgıs- – kaldırmak, körgís- – göstermek, baktırmak. 
Şor. –t, -ır, -ir, -ur, -ür, -tır, -tir, -tur, tür, -dır, -dir, -dur, -dür, -gıs, -gis, -gus, güs: ıglat- – ağlatmak, acır- – bir şeyin üzerinden geçirmek, koydurmak, kecir- – nehirden geçirmek, ucur- – ağaç kestirmek, kestirmek, tücür- – düşürmek, düşürtmek, kastır- – kazdırmak, çıgdır- – toplatmak, saklatmak, perdir- – verdirmek, tirgis- – canlandırmak, turgus- – kaldırmak, körgüs- – göstermek, göstertmek. 
Alt. –t, -ır, -ir, -ur, -ür, -tır, -tir, -dır, -dir, -gıs, -gis, -gus, -güs: ıglat- – ağlatmak, acır- – dağdan aşırmak, keçir- – nehirden geçirmek, uçur- – uçurmak, tucur- – düşürmek, indirmek, kastır- – kazdırmak, kestir- – kestirmek, sındır- – kırdırmak, berdir- – verdirmek, turgıs- – kaldırmak, körgüs- – gördürmek, d‘ürgüs- – yürütmek. 
Olumsuz şekiller
Yenis. –ma, -me: kalma – kalma, bökme - tatma, ölürme – öldürme. 
Tuva. –ma, -me, -pa, -pe, -ba, -be, -va, -ve: çanma – dönme, xömme – gömme, kaspa – kazma, kespe – kesme, kalba – kalma, öltürbe – öldürme. 
Kırg. –ba, -be, -bo, -bö, -pa, -pe, -po, -pö: cazba – yazma, kelbe – gelme, bolbo – olma, bölbö – bölme, çıkpa – çıkma, ketpe – gitme, köçpö – göçme. 
Hak. –ma, -me, -pa, -pe, -ba, -be: nanma – dönme, kömme – gömme, xaspa – kazma, kispe – kesme, xalba – kalma, üdírbe – öldürme. 
Şor. –ma, -me, -pa, -pe, -ba, -be: nanma – dönme, kömme – gömme, kaspa – kazma, kespe – kesme, ölürbe – öldürme, kalba – kalma. 
Alt. –pa, -pe, -po, -pö, -ba, -be, -bo, -bö: kaspa – kazma, kespe – kesme, öspö – büyüme, kalba – kalma, öltürbö – öldürme, köktöbö – dikme. 
Çağdaş dillerde “-ma” ekinde fonetik değişiklikler gerçekleştiği görülmektedir. 

 Basit Zamanlı Fiiller
I. Emir Kipi
Fiil kök veya gövdeleriyle ifade edilmiş ve de edilmektedir. 
Yenis. tab = Tuva. tıp = Kırg. , Hak. , Şor. , Alt. tap – bul. 
Yenis. başla = Kırg. , Alt. başta = Hak. pasta = Şor. paşta (Tuva. egele) – başla. 
Birkaç kişiye aşırı derece saygı ile veya normal olarak hitap etmenin çağdaş dillerde şu şekilleri vardır:
Tuva. –ıñar, -iñer, -uñar, -üñer, -ñar, ñer;
Kırg. –ıñız, -iñiz, -uñuz, -üñüz, -ñız, -ñiz, -ñuz, -ñüz;
Hak. –ñar, -ñer;
Şor. –aar, -eer, -laar, -leer;
Alt. –ıgar, -iger, -gılagar, -gileger, kılagar, -kileger. 
Örnek:
Tuva. barıñar = Kırg. Barıñız (ve barıñızdar) = Hak. parñar = Şor. paraar = Alt. barıgar – gidiniz. 
Bu şekillerin tamamı Türk dillerinin Yenisey sonrası gelişme döneminde ortaya çıkmıştır. 
Yukarıdakilerden başka Kırgız dilinde “bargın – hadi git” şekli de vardır. 
II. İstek Şekli
Tekil:
Yenis. –ayın, -eyin, -yın, -yin;
Tuva. –ayn, -eyn, -ıyn, -iyn, -uyn, -üyn;
Kırg. -ayın, -eyin, -oyun, -öyün, -yın, -yin, -yun, -yün;
Hak. –ım, -ím;
Şor. –ayın, -eyin, -ıyın, -iyin, -üyün;
Alt. –ayın, -eyin, -oyin, -yın, -yin. 
Örnek:
Yenis. yolukayın – buluşayım, yüz yaşayın – yüz yıl yaşayayım; Tuva. barayn = Kırg. barayın = Hak. parim = Şor. barayın = Alt. barayın – gideyim. 
Çoğul:
Yenis. –alım, -elim, -lım, -lim;
Tuva. –aalıñar, -eeliñer, -ıılañar, -iiliñer, uuluñar, -üülüñer;
Kırg. –alı, -eli, -olu, -ölü, -(y)-lı, -(y)-li, -(y)-lu, -(y)-lü (ve –alık, -elik vb.);
Şor. –aañ, - eeñ, -aañnar, -eeñner;
Hak. –añ, -eñ;
Alt. –alık, -elik, -olık, -ölik veya –alı, -eli, -olı, -öli. 
Örnek:
Yenis. baralım = Tuva. baraalıñar = Kırg. baralı (ve baralık) = Hak. parañ = Şor. paraañ = Alt. baralık (ve baralı) – gidelim. 
Yenisey grubundaki dillerde bu eklerin ası şekilleri değişmiştir. Farklı dillerdeki bu değişimi şu şekilde gösterebiliriz: -alık > -alı > -(y)-lı. Şorcada ise “–aañ” şeklindedir. 
Gözden geçirdiğimiz tekil ve çoğul şekillerin yanı sıra Tuva dilinde bunlara benzer (ve yeni) –aal(ı), -eel(i), -ııl(ı), -iil(i), -uul(u), -üül(ü) ikilik ifade eden şekiller bulunmaktadır. Örn. : baraalı – gidelim (ikimiz, birlikte). 
III. İstek Şekli
Yenis. –zun, -zün;
Tuva. –zın, -zin, -zun, -zün, -sın, -sin, -sun, -sün;
Kırg. - sın, -sin, -sun, -sün;
Hak. –zın, -zín, -sın, -sín;
Şor. –zın, -zin, -zun, -zün, -sın, -sin, -sun, -sün;
Alt. –zın, -zin, -sın, -sin, -sun, -sün. 
Örnek:
Yenis. barzun = Tuva. barzın = Kırg. barsın = Hak. parzın = Şor. parzın = Alt. barzın – gitsin. 
Kırgız dilinde –zın > -sın; diğer dillerde ünlülerden ve yumuşak ünsüzlerden sonra eski şekil korunmakta sert ünsüzlerden sonra ise z > s değişimi gerçekleşmektedir. 
IV. Dilek – Şart Şekli 
Yenis. –gay, -gey;
Tuva. –gay, -gey, -kay, -key, -ay, -ey,
Kırg. . –gay, -gey, -goy, -göy, -kay, -key, -koy, -köy;
Hak. , Şor. . –gay, -gey, -xay, -kay, -key, -ay, -ey;
Alt. –gay, -gey, -goy, -göy, -kay, -key, -koy, -köy. 
Örnek:
Yenis. bargay – gitseydi; Tuva. bargay men aan – tamam gideyim; Kırg. bargay elem – gitseydim; Hak. pargaybın – tamam gideyim; Şor. pargayım – tamam gideyim; Alt. bargayım – tamam gideyim. 
Çağdaş dillerde bu şekil, aan (Tuva.), ele (Kırg.) gibi yardımcı kelimelerle de kullanılabilir. 
V. Şart Şekli veya Kipi
Yenis. –sar, -ser;
Tuva. –za, -ze;
Kırg. –ca, -ce, -co, -cö;
Hak. –za, -ze, -sa, -se;
Şor. –za, -ze, -sa, -se;
Alt. –za, -ze, -zo, -zö, -sa, -se, -so, ,sö. 
Örnek: Yenis. barsar = Kırg. barsa = Tuva. barza = parza = Şor. parza = Alt. barza – gitse. 
Bazı dillerde ek başında bulunan “s” nin tonlulaşması ve dillerin tümünde “r” nin düşmesi söz konusudur. Tuva dilindeki bu şeklin çekimleri için şahıslara göre çekimler bölümüne bakınız. 
VI. Belirli Geçmiş Zaman
Yenis. –tı, -ti, -dı, -di;
Tuva. –dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü;
Kırg. –dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü;
Hak. –dı, -dí, -tı, tí;
Şor. –dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü;
Alt. –dı, -di, , -tı, -ti. 
Örnek:
Yenis. adırıltı – ayrıldı; bardı = Tuva. bardı = Kırg. bardı = Hak. pardı = Şor. pardı = Alt. bardı – gitti. 
Bu ek eski şeklini korumakla beraber bazı dillerde yeni (dudaksıl) fonetik şekiller kazanmıştır. 

Sıfat – Fiiller
Anıtların dilinde iki çeşit sıfat – fiil eki vardır: 1) –mış, -miş (geçmiş zaman) 2) –ar, -er (gelecek zaman). 
Birinci gruba giren “–mış” eki Kırgız dilindeki “turmuş – hayat” kelimesinde olduğu gibi Yensey grubu dillerinde kalıplaşmış şekilde karşımıza çıkmaktadır. Bu ekin yerini Yenisey grubu dillerinde yaygın bir şekilde “–gan” eki almıştır (fonetik varyantlarıyla). Örnek: Tuva. bargan = Kırg. bargan = pargan = Şor. pargan = Alt. bargan – giden. 
Yenisey dilindeki -ar, -er (olumsuz şekli –ma, -z) sıfat - fiil ekleri yeni oluşumlarla (ır, -ir) çağdaş dillerde korunmaktadır:
Yenis. –r, -ar, -er ve –ma-z, -me-z;
Tuva. –r, -ar, -er, -ır, -ir, -ur, -ür ve –ba-s, -be-s;
Kırg. –r, -ar, -er, -or, -ör ve –ba-s, -be-s, -bo-s, bö-s;
Hak. –r, -ar, -er ve –ba-s, -be-s, -pa-s, -pe-s;
Şor. –r, -ar, -er ve –ma-s, -me-s, -ba-s, -be-s, -pa-s, -pe-s;
Alt. –r, -ar, -er, -or, -ör ve –ba-z ( ve –ba-s), -be-z, -bo-z, bö-z, -pa-z, -pe-z, -po-z, -pö-z. 
Örnekler: Yenis. baraar = Tuva. baar = Kırg. barar = Hak. parar = Şor. parar = Alt. barar – gider, gidecek; Yenis. barmaz = Tuva. barbas = Kırg. barbas = Hak. parbas = Şor. parbas = Alt. barabas – gitmez. 

Zarf – Filler
I. Şimdiki zaman:
Yenis. –a, -e ve –y
Tuva. –a ve –y
Kırg. –a, -e, -o, -ö ve –y
Hak. –a ve –y
Şor. –a ve –y
Alt. –a, -e, -o, -ö ve –y
Örnekler:
Yenis. bara = Tuva. bara = Kırg. bara = Hak. para = Şor. para = Alt. bara – gide (giderek). 
Bazı dillerde olumsuz şekiller uzun ünlünün kazanılmasıyla oluşmuştur. Örn. : Şor. parbaan – gitmeyerek. Birleşik fiillerde kullanılmaya devam etmektedir: Yenis. tike bertim = Kırg. tige berdim – yerleştirdim vb. 
II. –u, -ü, -yu, -yü. Çağdaş dillerin büyük bir bölümünde başka zarf-fiillerle değişmektedir (-p, -ıp). Örn. : Yenis. adırılu bardım = Şor. carılıp pardım – ayrıldım vb. Tuva dilinde ünlü düştmekte ve ı, i, u, ü şeklinde yeniden ortaya çıkmaktadır: çılın + a = çınnı – ısınarak, körün + a = körnü – görünerek. 
III. Geçmiş Zaman
Yenis. –p, -ıp, -ip, -up, -üp
Tuva. –p, -ıp, -ip, -up, -üp
Kırg. –p, -ıp, -ip, -up, -üp
Hak –p, -ıp, - íp
Şor. –p, -ıp, -ip, -up, -üp
Alt. –p, -ıp, -ip
Örnek:
Yenis. barıp = Tuva. barıp = Kırg. barıp = Hak. parıp = Şor. parıp = Alt. barıp – gidip. 
Yenisey döneminde olduğu gübü bugün de birleşik fiillerin oluşmasına katkıda bulunmaktadırlar. 
IV. Geçmiş Zaman
-pan, -ipen (barıpan – gidip, tegiben – dokunup). Bunlar günümüzde başka zarf-fiillerle değişmektedir. 
Zarf-fiiller sistemi, Türk dillerinin şekillenmesi esnasında önemli derecede genişlemiştir. Yenisey döneminden sonra eski şekiller daha sık kullanılmakla beraber yeni şekiller de ortaya çıkmıştır. Kıgız dilinde –galı, -mayınça, dıça; Tuva dilinde –kaş, -pışaan, -kala, -payn; Hakas dilinde –galı, -ala; Şor dilinde –ala; Altay dilinde –ala, -gança, -kalı, -kacın vb. zarf-fiiller bu türdendir. 
Kırgız dilinde (alıp kel, apkel – alıp gel, getir vb.) kadrosunda zarf-fiil bulunan birleşik fiillerin kullanım alanı genişlemiştir. 
Ayrıca Ekim Devrimi sonrasında çeviri işlemlerinin artması ve şekil özelliklerinin gelişmesiyle yeni anlayışları ifade etmek için yardımcı fiiller geniş bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır(Türk dillerinde yapı olarak zaten , esas ve yardımcı fiillerle zarf-fiiller bir arada kullanılmakta idi. Kırg. bardım; barıp keldim – geldim; caza alamın – yazabilirim.). 

Fiilden İsim Yapan Ekler:
Yenisey anıtlarında sayıları çok azdır. Fakat bunların daha fazla olabilme ihtimali de vardır. Yenisey anıtlarında aşağıdaki ekler saptanmıştır:
I. –g, -ıg, -ig, -ug, -üg, -k, -ık, -ik, -uk, -ük. Tuva dilinde –g, -ıg (manag – beklenti, bilig – bilgi); Kırgız dilinde –ıg > uu ya da –ıg > ık (bilüü - bilgi, ölük – ölü); Hakas dilinde –g, -k, -x, -ıg, -ıx (çarıx – ışık, Kırg. carık; Hak. çıılıg – toplantı); Şor dilinde (kecig – geçit) Altay dilinde Kırgız dilindeki gibi –ıg > -u (keçi – geçit) vb. şekillerde korunmaktadır. 
II. –ş, -ış , -iş, -uş, -üş. Çağdaş dillerin çoğunda bazı fonetik değişikliklerle korunmaktadır: Yenis. agış – akım; Tuva. kızañnaş – şimşek; Kırg. kiriş – giriş; Hak. tanıs = Alt. tanış = Şor. tanış – tanıdık, tanış, tanışma; Şor. sargaş – yelpaze. 
III. –duk, -dük. Günümüzde bu ekler sadece bazı dillerde kalıplaşmış şekilde az sayıdaki kelimelerde görülmektedir. Örn. : Kırg. kaldık – artık vb. 
IV. –ga, -ge, -ka, -ke. Bu ekler bazı dillerde korunmaktadır. Kırg. , Şor. tabılga – buluntu (Tuva. – tıvış); Tuva. çurulga – resmetme; Alt. tutka – sap; d‘orgo – atik (Kırg. corgo). 
V. –mak, -mek. Bu ekler bazı dillerde fonetik değişikliklerle isimlerde korunmuşturlar. Kırg. tokmok – tokmak; tuzamax – köstek, aspax – dağ geçidi; Şor. paspak – taş rende; Alt. ukmak – söylenti, haber. 
Bu ekler günümüzde bazı dillerde mastar görevini yerine getirmektedir (Özb. turmak – yaşamak) ve bundan başka gereklilik veya niyet anlamında kullanılmaktadır (Kırg. barmakçımın – ben gitmeliyim). 
VI. –ç, -ıç, -iç, -uç, -üç. Bazı dillerde fonetik değişikliklerle korunmaktadır. Yenis. alıç – ganimet, başarı; Kırg. kubanıç – sevinç vb. 
VII. –t, -ıt, -it, -ut, -üt. Kırg. toyut – yem, Şor. şıgıt – çıkış, Alt. bazıt – yürüyüş, çıgıt – çıkış. 
Çağdaş dillerde yapım eklerinin, bunun yanında orta yüzyıllarda ortaya çıkan ve kısmen Moğolca’dan alınan fiillerden türetilmiş basit ve birleşik isimlerin sayısı Ekim Devriminden sonra artmıştır. 
Tuva. –ıkçı, -ıışkın, -ımal, -kıış, -ılda vb. ; Kırg. – mık, -gın, -ay, -apak, - vb.; Hak. –x, -çı, -ın, -ma; Şor. –kın, -çak, -ın; Alt. –ıl, -n-tı, -gış vb. Hakas dilindeki “kultivirovat polarga- - yetiştirmek” şeklinin ortaya çıkması vb.