| Etnik İsimler |
 |
 |
|
Çok az sayıda olan etnik isimler korunmamış ya da başka isimlerle değiştirilmiştir. Aşağıda bu isimlerin listesi verilmiştir: 1. Alpagu (39) – L P G U (fakat “alp Agu” da olabilir. 4 numaralı Talas anıtındaki “agult” ismiyle karşılaştırınız). 2. Aç (30) – Ç. Birinci Uybat anıtında (30 numaralı) 3. satırın başında yer almaktadır. V. V. Radloff “Aç budun” olarak okumuştur. S. Y. Malov “Çab Şatun – şöhretli Şatun” olarak okumuştur. Aç – eski Kırgız kabilelerinden biri. 3. (Kır) kız (24) - . . . K Z. S. Y. Malov: “Bu (24 numaralı) epigrafinin 1947’de S. V. Kiselev tarafından incelenmesi, bu anıtta kırgız kelimesinin olmadığını göstermiştir” diye belirtmiştir (“Güney Sibirya’nın Eski Tarihi”) (Drevnyaya istoriya Yujnoy Sibiri), sayfa 336) 4. Keşdim (24) – K2 Ş D2 M. S. V. Kiselev bu kelimenin Xemçik vadisinde yaşayan Keşdim kabilesinin adını belirttiğini ifade etmektedir. S. Y. Malov ise V. V. Radloff’un çevirisine dayanarak “keşdimde” olarak vermektedir. Demek ki “keşdim” kelimesini yer adı olarak kabul etmektedir. 5. Tabgaç (11) – T B G Ç, yani Çinliler (Tuva. kıdat, Kırg. kıtay, Şor. kıdat ve kıday). 6. Ters (38) – T2 R2 S2. 7. Tülber (i) (3) – T2 Ü L2 B2 R2 I. S. Y. Malov bu kelimeyi “yetenek” olarak tercüme etmiştir. Fakat S. V. Kiselev’in “Güney Sibirya’nın Eski Tarihi” (Drevnyaya istoriya Yujnoy Sibiri) adlı eserine dayanmaktadır (316. sayfa). Bu eserde VII – VIII. yüzyıllarda Ulug - Xema ve Biy – Xema havzasında Tülberi kabilesinin yaşadığı ifade edilmiştir. 8. Türgis (37) – T2 Ü R2 G2 S2. Yani Türgeşler. 9. Türk (32) – T2 Ü R2 K2. Yani Türkler. Bunlar arasından “Türk” ve “Kırgız” kelimeleri üzerinde durulması gerekmektedir. 24 numaralı anıtta Kırgız kelimesinin varlığı şüphelidir. Fakat bu kelimeye Suci ve Orhun anıtlarında rastlanmıştır. “Kırgız” ismi Kırgızlar arasında 1400 yıldır korunmaktadır. “Kırgız” ismi bugüne kadar Tuva’nın güney ve güneydoğusunda soy – kabile ismi olarak yaygın bir şekilde kullanılmakta idi. Bu gün ise isim ve soy isimlerde (kadın ve erkek) yaygın olarak görülmektedir. “Kırgız” ismi Altaylılar arasında son zamana kadar soy ve kabile isimlerinin alt bölümü olarak kullanılmıştır. (Altay kici kabilesinin mensubu). Xırgız soyu Hakaslıların Sagay ve Xızıl kabilesine mensuptu. Şorlarda Kırgız etnonimi “Kırgıs” şeklinde kullanılıyordu. Türk ismi folklora göre Kırgız diline Tatarca veya Rusçadan, Tuva diline ise yakın bir dönemde Moğolca’dan (XIX. yüzyıl ın sonu veya XX. yüzyıl ın başı) girmiştir. Eski kabile ve halkların çoğu başka gruplara, kabile birliklerine ve uluslara karışmışlardır. Artık isimleri unutularak yeni isimler ortaya çıkmıştır. İnsanların ufku devamlı bir şekilde genişleyerek bilinçleri kendi sınırlarını aşmıştır. Çağdaş insanlar çok uzaklarda yaşayan halklar hakkında fikirler elde edebilmekte ve bu da dili etkilemektedir. SSCB’deki eğitim faaliyetlerinin, gazetelerin ve uluslararası ilişkilerin artması bu sürece yardımcı olmaktadır. Eğer anıtların dilindeki etnonimlerle çağdaş dillerdeki etnonimlerin sayısını karşılaştırırsak bu sayının binlerce kat arttığını kolayca görebiliriz. |
