|
Eski Kelimeler Sözlüğü - T
(T: Tuva, K: Kırgız, H: Hakas, Ş: Şor, A: Altay)
tab- = TB – bulmak
T tıp-
K tap-
H tap-
Ş tap-
A tap- tagı = TGI – daha, yine
T dagın
K dagı, tagı
H paza
Ş paza dagı – tekrar, bir kez daha
A baza tay = TY – tay (iki yaşındaki)
T day
K tay
H tay
Ş tay
A tay tamga = TAMGA – damga, mühür, işaret
T tañma
K tamga
H tañma
Ş tañma
A tañma tamka = TMKA – bk. tamga tap- = TP – bulmak (ve beklemek, korumak)
T tıp-
K tap-
H tap-
Ş tap-
A tap- tarlag = TRLG – tarla, sürülmüş toprak
T şol; tarılga – ekim, çift sürme
K talaa
H talag, xıra
Ş tarıg
A d‘alañ taş = TŞ – 1) taş, 2) bir şeyin dışı
T 1) daş, 2) daştı
K 1) taş, 2) tış
H 1) tas, 2) tastı
Ş 1) taş, 2) taştı
A 1) taş, 2) tış taşru = TŞRU – dışında, dışarıdan
T daştın
K tışında
H tastı
Ş taşkar
A tış, tıştında teg- = T2G2 – 1) dokunmak, değmek, 2) gibi, 3) koymak, tespit etmek. krş. tek, tik.
T 1) deg-, 2) deg, 3) tik-
K 1) tiy-, 2) sıyaktuu, -day, 3) tik-
H 1)Sagay. tig-, Kaçin. teñ-, 2) tiñ – eşit, denk, 3) tík- – yemeği pişirmeye koymak
Ş 1) teg-, 2) teg, 3) tik-
A 1) tiy-, 2) teñ, 3) turguz- tegzin = T2G2ZN2. bk. tezgin tegme T2G2M – bir tegme – beraber
T bir dem
K birge
H xada, pírge
Ş pirge
A birge tez- = T2Z – koşmak
T des-
K kaç-
H tis-
Ş tes-
A d‘ügür- tezgin- = T2ZG2IN2 – gezmek, seyahat etmek. bk. tegzin
T deskin-
K satakat kıl-
H çol çörer-; tiskín-– aklını kaybetmek
Ş çol çörer-. krş. teskin- – kaçak
A ödör-, orop bar- tezig = T2ZG2 – koşan, yakayı ele vermeyen, yalanamayan
T dezig (yakalanmaz)
K karmatpas
H tis çetken – kaçan, tuttırbas – tutulmaz
Ş tezig – koşma, kaçış
A dügürip baraatkan tek = T2K2. bk. teg ter- = T2R2 – toplamak, hazırlamak
T çıg-, böl-
K ter-
H teer-
Ş teer-
A teer- ters = T2R2S – karşı, ters, aksi
T dedir (ve inatçı)
K ters – tersine
H ters (ünlem, nida)
Ş ters
A ters teñ = T2Ñ, T2AÑ – eşit, denk, gereken büyüklükte
T deñ
K teñ
H tiñ
Ş teñ
A teñ teñri = T2ÑR2I – gökyüzü (ve tapınılan yer)
T deer
K teñri, teñiri – tanrı; kök, asman – gökyüzü
H tegír
Ş tegri
A teñeri tik- = T2IK2, T2K2 – tespit etmek, koymak, batırmak, dikmek, saplamak. bk. teg
T tik-
K tik-
H tík- – 1) pişirmek için yemek koymak; 2) tík- – dikmek
Ş tik-
A turguz- tirig = T2IR2G2 – diri, yaşayan
T dirig
K tirüü, tiri
H tíríg
Ş tirig
A tirü tog- = TUG – 1) doğurmak, doğmak; 2) doğmak (güneş)
T 1) törü-, 2) ün-
K tuu-, 2) çık-
H 1) tug- (hayvanlar için), 2) sıx-
Ş 1) tug-, 2) şık-
A 1) tuu-, 2) çık- togsuk = TUGŞK – doğma
T xün üneri
K kün çıgış
H kün sıgızı
Ş kün şıgış
A kün çıgış toka = TKA – toka, plak
T tol
K taralga
H küme, kübe
Ş tokpak
A korbu toku = bk. toka tokuz = TUKZ – dokuz
T tos
K toguz
H togıs
Ş togus
A togus tokum = TUKM – 1) akraba 2) kasaplık hayvanlar
T 1) törelder, dögerer mal
K tukum
H 1) tugan 2) sogım
Ş 1) tugan 2)sogım
A 1) tugan 2) sogum ton = TN – giyim eşyası, kürk
T ton
K ton
H ton
Ş ton
A ton toñ = TÑ – 1) kamp, toprak tabya, duvarla çevirme 2) kil
T 1) çal, xerim 2) toy
K 1) kırdan, cal 2) çopo
H 1) tuglag, siden ( kaçinnsk.); 2) toy
Ş 1) töñ 2) toy
A 1) küre 2) toy balkaş tök- = T2ÜK2 – yaymak, genişletmek
T tarat- – yaymak, tök- – akıtmak, dökmek
K tök- – dökmek
H tök- – dökmek
Ş tök- – dökmek
A tök- – dökmek, saçmak tört = T2ÜR2T2 – dört
T dört
K tört
H tört
Ş tört
A tört tur- = TUR – yaşamak, durmak
T tur-
K tur-
H tur-
Ş tur-
A tur- turug = TURUG – duraklama, duruş, garaj, oba, mekan
T turlag
K turuk
H turlag (ve mağara)
Ş turug
A turlu tusu = TUSU – fayda, yarar
T duza
K payda
H tuza
Ş tuza
A tuza tut- = TUT – tutmak, riayet etmek, gözetmek
T tut-
K tut-
H tut-
Ş tut-
A tut- tutug = TUTG – esir, ipotek
T tutug
K salım, küröö
H tudıg – av, avlama, durma, duraklama
Ş tudıg – av, avlama
A belge tuke- = T2ÜK2 – bitmek, sona ermek
T tön-
K tük- – hiç, asla, katiyyen
H tügel- – kesilmek, bitmek, suyu çekilmek, fakir düşmek, çürüyüp dağılmak
Ş tügen-
A tügen- tüketi = T2ÜK2T2I – 1) kesin olarak, tamamiyle, 2) bitti, sona erdi
T 1) şuut, 2) töñdü
K 1) tük – hiçbir şekilde, 2) büttü
H 1)sañay, 2) tügeldí
Ş 1) tükendi, 2) tügendi
A 1) çek, tort; 2) tügendi tüñür = T2ÜÑR2 – tef (Şaman)
T düñgür
K dap
H tüür
Ş tüür
A tüñür tür = T2ÜR2 – kanun
T dürüm
K kaada, zakon, zañ
H zakon
Ş çozak
A d‘yañ tüşür- = T2ÜŞR2 – indirmek, salmak
T düjür-
K tüşür-
H tüzür-
Ş tüjür-
A tüjür- tüş- = T2ÜŞ – düşmek, yıkılmak, dökülmek, sarkmak, inmek
T düş-
K tüş-
H tüs-
Ş tüş-
A tüş-
|
