Eski Kelimeler Sözlüğü - İ
(T: Tuva, K: Kırgız, H: Hakas, Ş: Şor, A: Altay)

ig = İG2 – toka, kolye ucu
T             tol
K            taralga
H            igmen – kadın elbiselerinin omuzlarındaki şerit(süs için)
Ş             ilcibre – zincir, kolye ucu
A            korbu
(Moğol. ig – çıkrık)

igiş = IG2Ş – başı sert at
T             möör a’t
H            xılgıştıg at, sıırax at
Ş             kılıktıg
A            emtik

igirme = IG2R2MA – yirmi. bk. yegirmi
T             çeerbi
k             cıyırma
H            çibírge, çibírgí
Ş             çegirbe
A            d‘rme

iki = IK2I, K2I – eki (“eki” şekli de var)
T             iyi,
K            iki
H            ikí
Ş             iygi
A            eki

ikiz = IK2Z – iki (kişi)
T             iyis – ikiz
K            egiz – ikiz
H            ikís, íkís – ikiz; iygeele – iki(kişi)
A            igis – ikiz; eku – iki(kişi)
Ş             iygis

il = IL2 – halk, “el” şekli de var = EL2, B2L2
T             ulus, çon (Moğol. uls)
K            el, curt
H            il, il-çon
Ş             el-çon (yalnız başına “el” kullanılmamaktadır)
A            el

ilig = IL2K2 – karaca
T             elik; ilik – dişi mus
K            elik
H            ilík – karaca (dişi)
Ş             kiyik
A            elik

ilt- = IL2T2 – taşımak, yüklenmek, hamile kalmak
T             iştel-
K            cüktö-
H            çükte- – taşımak, getirmek, götürmek
Ş             çükte- – getirmek, götürmek, taşımak
A            barlu-, köçölü bol-

in- = IN2 – inmek (dağdan)
T             düş-, bat-
K            tüş-
H            im-, tüs-
Ş             en-
A            tüş-

ingen = IN2G2N2 – dişi deve
T             eñgiñ; iñgen – dişi geyik
K            ingen
H            (tibe – deve)
Ş             (töö – deve)
A            tici töö
(Moğol. inge(n) – dişi deve)

ini = IN2 – küçük erkek kardeş, küçük akraba
T             duñma
K            ini
H            tuñma
Ş             tuñma
A            ini

iñez = IÑZ – kararsızca, karışıklıkta
T             didinmey
K            ırgılcıñ, ırksız
H            tídímí çox, íkínçílös, xorılısta
Ş             iygile
A            ereñis

irig = IR2G2 – fani, çürük
T             irik; iriñ – irin
K            çirik; iriñ – irin
H            írík, iríg – erimiş, iriñ – irin
Ş             irik – bozuk, buzulmuş, iriñ – irin
A            iriñ – irin; çirik – çürük, çürümüş

isid- = IS2D2 – dinlemek
T             dıñna-
K            uk-, tıñşa-
H            is-, tıñna-
Ş             uk-, tıñna-, es-
A            uk-

isrik = IS2R2K2 – coşkun, heyecanlı
T             ezirik – sarhoş
K            esirik – cin çarpmış, cinli, sarhoş
H            izírík – sarhoş
Ş             ezrik – sarhoş
A            ezirik – sarhoş

iç = Ç – iç, orta
T             işti – ortası (“iş” yalnız başına kullanılmamaktadır). Bazı türemiş kelimelerde korunmaktadır: iştikki – içteki)
K            iç
H            ístí – iç
Ş             işti
A            iç

içi = IN – Ağabey, büyük akrabalar. “eçi” şekli de var.
T             akı, aka, xaka, dday
K            aga
H            aca – ağabey
Ş             aca
A            aka

içinte = ÇntA – içinde, ortasında
T             iştinde
K            içinde
H            ístínde
Ş             iştinde
A            içinde

içreki = IÇR2K2I – içki, içindeki
T             iştikki
K            içki
H            íctíndegí
Ş             iştingi
A            içki

iş = Ş – 1) arkadaş, 2) iş
T             1) eş, 2) iş
K            1) eş – dayanak, destek, umut; 2) iş
H            1) argıs, nañcı; 2)isten- – çalışmak, emek harcamak
Ş             1) argış, 2) iş
A            1)eş, 2) nökör