| Dilbilgisi Kaynakları ve Kelime Yapısı |
|
|
|
Hem Yenisey döneminde hem de çağdaş dönemde Türk dillerinde aşağıdaki dilbilgisi ile ilgili temel kaynaklar kullanılmıştır ve kullanılmaktadır:
1. Kelime Düzeni: Örnek: Yenis. Türgiş el – Türgeş kabile birliği; Tuva. Tıva ulus – Tuva halkı; Kırg. taş kömür – taş kömür; Tuva. uçar-xeme – uçak, demir üçük – tükenmez kalem; Alt. temir sogor us – demirci; Hak. xırna xanat – yarasa vb. 2. Edatlar: Genelde son takılar (bk. Diğer sözcükler) 3. Ekler: Eklerin listesi ve nitelikleri kelime grupları özetlerken ve kelime değişikliklerini incelerken verilmektedir. Dilbilgisi kaynaklarının kullanılmasına bağlı olarak kelimeler aşağıdaki gibidir: 1) Kök (al – al, incelenmekte olan bütün dillerde aynı; Yenis. , Kırg. , tuva. , Alt. baş, paş; Hak. pas – baş vb.); 2) Türemiş (Yenis. başla-, Kırg., Tuva. , Alt. başta-; Hak. , pasta-; Şor. paşta- – başlamak); 3) Birleşik (Yenis. kız-oglım – çocuklarım, Kırg. , bala-bakıra – çocuklar, Tuva. ada ene – ebeveyn, Alt. üy kici – kadın, Hak. ool pala – oğlan. Dillerin gelişmesi sırasında bazı durumlarda birleşik kelimeleri oluşturan öğelerin birleşmesi söz konusudur: Örn. : bu, po – bu ve kün – gün birleşerek Kırg. , Alt. bügün, Tuva. bögün, Hak. püün). |













